Dienstvakonderscheidingstekens

Seiner & Seiner-Telexist. Het brevet Seiner dat door de adelborsten kon worden behaald en het brevet Engelse taal voor manschappen en korporaals van de verbindingsdienst. Ik schat dat ongeveer 20% van het personeel het brevet behaalde. Het behoorde tot de categorie “brevet eerste klas” en leverde fl 15,-- per maand op. Bij bevordering tot sergeant verviel het brevet. Tegen US/UK collega’s en in de Pub vertelden we “E” van excellent……

De fraaie uitmonstering met vlag en wimpel

(vlag B van buskruit…) is in de eerste helft van

de 20^ste eeuw ook gebruikt als uitmonstering voor

de telegrafist. Het seinersvak beleefde haar hoogtij-

dagen onder oorlogsomstandigheden met de nadruk

op radiostilte en een veelvuldig gebruik van de

optische verbindingen zoals lichtmorse, vlaggen en

semafoor. Doch ook de bediening van korte afstand

telefonie - de bekende TBS (Talk Between Ships,

later sprak men van TCP tactical primary) en andere

verbindingswerkzaamheden aan boord van schepen maakten de seiner tot een veelzijdige figuur. Onvergetelijk is de Chef, altijd aanwezig op de brug, in zijn rol van Yeoman of Signals, raadgever van de Commandant en Officier van de wacht, zeker bij het manoeuvreren in vlootverband - met zijn soms verbluffende parate kennis van het vlootseinboek.

(Uit: 75 jaar marineverbindingsdienst)

In de nieuwe organisatie (na 1945) werd de verbindingsdienst verdeeld in vier dienstvakken. (SNR, TLG, CT en TLF) Vanaf 1 januari 1965 werd het dienstvak seiner samengevoegd met dat van codeur-telexist met een bijbehorende nieuwe uitmonstering die door veel “echte seiners” werd verfoeid. Het nieuwe dienstgroeponderscheidingsteken, een onklaar anker gedekt door een kroon in goud, werd in 1980 óók met tegenzin door de verbindelaren ontvangen!

Op de omslag van het Inlichtingenboek KM (1959) staat een “niet brildragende slimme jongeman” (seiner) achter de 10” dagseinlamp, het huis prachtig diepzwart geschilderd, een glimmende koperen ring rond het frontglas. De lamp heeft een sterkte van 1500 watt en bij normaal zicht is zij te gebruiken tot op een afstand van + 10 mijl. (voorontwerp handleiding seiner 1957)

N A V P U B S

Korte blik op recent verschenen publicaties over de K.M.

Hr.Ms. Karel Doorman, vliegveld in zee

Gedurende zijn marineloopbaan (1961-1994) tekende en schilderde de verbindingsofficier Bert Brand al in zijn vrije tijd. Voor scheepskranten, Alle Hens en voor het maandblad KijK. Hij exposeerde in het Dorus Rijkers museum (1988) en in het Marinemuseum (1997). In oktober 2005 presenteerde overste (bd) Brand het eerste deel van de “Brand-reeks”. Een prachtig boek, de vele illustraties/gouaches door de auteur zelf vervaardigd. Zo'n 120 pagina's professionele tekst worden verluchtigd met tientallen fraaie kleurenafbeeldingen.

Een puntje van positieve kritiek; de omslag is uitgevoerd in glanzend karton, edoch voor een paar euri's meer had ik dit "standaardwerk"graag gekocht met een harde geplastificeerde kaft!

Voor iedereen die belang stelt in de rijke historie van onze K.M.

Verschenen bij: Lanasta, Emmen 2005

ISBN: 90-8616-001-8  Prijs  €27,50

Verkrijgbaar bij: alle boekhandels

Van werf tot facilitair complex,

350 jaar marinegeschiedenis op Kattenburg

Dit fraai uitgevoerde boek in een (modern) vierkant formaat telt 198 bladzijden. Een overvloed van illustraties begeleiden de gedegen tekst geschreven door Alan A. Lemmers. Het derde deel van het boek(hfdstk 5 en 6) spreekt mij het meest aan. Talrijke foto's van de "(Marinekazerne) Kattenburg" zoals het Marine Etablissement Amsterdam door de Ëilanders" en andere Amsterdammers genoemd werd. Na de Tweede Wereldoorlog de bakermat van de verbindingsdienst; in 1980 werd de Scholekster in gebruik genomen. Puntje van positieve kritiek: Ik miste een foto van de beroemde "Huifkar"(Y8245), het vaartuig dat jarenlang pendelde tussen het M.E. en het Centraal Station.

Verschenen bij: Nederlands Instituut voor Militaire Historie, Den Haag, 2005

ISBN: 90-7195-739-X    Prijs: € 19,50

Verkrijgbaar bij: N I M H – tel: 070-3165836/postbus 90701 2509 LS Den Haag

P.S.*** Het boek is uitverkocht, dus wachten op een tweede druk.

Henk Visser

Foto’s uit de oude doos…!!!